Fire / verim
1000 g hamur fırından 850 g çıkar; su uçtuğu için besin öğeleri yoğunlaşır. Bu adım atlanırsa etiketteki her sayı yanlış olur. Excel’de hesap yapanların en sık patladığı yer burası.
Türk Gıda Kodeksi · Madde 37/(3)
Laboratuvara göndermeden,
mevzuata uygun besin değeri etiketi.
Tarifinizi ve pişirme sonrası nihai ağırlığı girin. Gramaj, beslenme bildirimi tablosunu, içindekiler listesini ve alerjen bildirimini yönetmeliğin istediği biçimde üretir.
Kayıt gerekmez · 143 hammadde yüklü · reçeteniz tarayıcıdan çıkmaz
Neden hesaplama yeterli?
Ambalajlı gıdada beslenme bildirimi 1 Ocak 2020’den beri zorunlu. Ama yönetmelik bunu laboratuvara mahkûm etmiyor — Madde 37/(3) hesaplamaya açıkça izin veriyor:
“Bildirilen değerler, duruma göre aşağıdaki bilgilere dayanan ortalama değerler olarak verilir: (a) üreticinin gıda analizleri, (b) kullanılan bileşenlerin bilinen veya gerçek ortalama değerleri kullanılarak yapılan hesaplama, (c) genel olarak saptanmış ve kabul görmüş veriler kullanılarak yapılan hesaplama.”TGK Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği, Madde 37/(3)
Gramaj’ın tamamı bu maddenin üzerine kurulu. Reçete değiştiğinde yeniden analiz ücreti ödemek yerine sayıyı değiştirip etiketi yeniden üretiyorsunuz.
Kolay atlanan üç yer — üçünü de yapıyoruz
Karbonhidrat lif hariçtir
Gıda veri tabanları karbonhidratı “farkla” verir ve bu değer lifi içerir. TGK Madde 4/(ç) ise lif hariç değer ister. Düzeltilmezse karbonhidrat yüksek basılır ve lif enerjide iki kez sayılır.
QUID’in paydası
Nem kaybeden gıdalarda bileşen yüzdesi girdi toplamına değil, nihai ürün ağırlığına göre verilir (Ek-5 md. 4/a). %100 aşılırsa yüzde yerine “100 g son ürün için X g” yazılır.
Nasıl çalışır
- Bileşenleri seçin. Türkçe arama; “findik” yazınca “Fındık içi” bulunur. Listede olmayan hammaddeyi tedarikçi spesifikasyonundan elle girersiniz.
- Nihai ağırlığı verin. Fire otomatik hesaplanır, değerler 100 g’a yoğunlaştırılır.
- Porsiyonu Ek-12’den seçin. Porsiyon serbest değil; yönetmelik kategoriye göre miktar belirlemiş (Madde 41/1).
- Etiketi alın. Tablo TGK Ek-11 sırasında, yuvarlama Bakanlık Kılavuzu Tablo 3’e göre. PDF olarak yazdırın.
Eksik veri varsa etiket basılmaz
Bir hammaddenin zorunlu besin öğesi kaynakta yoksa Gramaj o değeri sıfır saymaz — sıfır saymak, olduğundan düşük besin değeri basmak demektir. Etiket “taslak” damgalanır, eksikliğin sebebi yazılır ve PDF çıktısı kilitlenir. Değeri tedarikçi belgenizden girdiğinizde kilit açılır.
Her hammadde kaydı, değerinin nasıl türetildiğini not olarak taşır. Etiketi savunmanız gerektiğinde kaynak zinciri elinizde olur.
Veri: 143 jenerik hammadde + kendi tedarikçiniz
Un, şeker, yağ, süt, yumurta, kuruyemiş, kakao, baharat gibi jenerik hammaddeler USDA FoodData Central’dan gelir — 143 kayıt, Türkçeleştirilmiş, aranabilir.
Tahin, salça, bulgur, beyaz peynir, nohut, antep fıstığı gibi çoğu kalem listede var. Karşılanamayan birkaç kalem kalıyor: pekmez, nar ekşisi, kaymak, tulum peyniri, tarhana, pestil, salep. Bunlar için tedarikçinizin analiz belgesindeki değerleri girersiniz — ve bu, herhangi bir veri tabanından daha doğru bir etiket üretir: sizin kullandığınız pekmezin gerçek şeker oranı, “ortalama pekmez”inkinden farklıdır.
Girdiğiniz bileşen kaydedilir, sonraki tariflerde yeniden kullanılır. Karbonhidratın lif dâhil mi hariç mi girildiği sorulur ve aynı mevzuat kuralları uygulanır — elle giriş, veri setiyle aynı disipline tabidir.
Türkiye’ye özgü hammadde veri tabanı (TürKomp) lisanslı ve ücretlidir; talep geldikçe kapsama alınacaktır.
Dürüst olalım: neyi yapmıyoruz
- Gıda mühendisi onayı yerine geçmez. Hesap katmanı mevzuat metnine birebir bağlı ve testli; ama üretime çıkmadan bir uzmana kontrol ettirmenizi öneririz.
- Pekmez, nar ekşisi, kaymak, tulum peyniri gibi birkaç Türkiye’ye özgü kalem listede yok; tedarikçi spesifikasyonundan girersiniz.
- Bileşik bileşen açılımı (sos içindeki sos) henüz yok.
- Vitamin ve mineral beyanı ve beslenme beyanı kontrolü (“düşük yağlı” demeye hakkınız var mı) kapsam dışı.
Kapsanan ve kapsanmayan her maddenin dökümü: mevzuat dayanağı.
Tarifinizi girin, etiketi görün
Kayıt yok, ücret yok. Reçeteniz tarayıcınızdan çıkmıyor.
Etiket üretmeye başla