DayanakTürk Gıda Kodeksi, Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği — Madde 36/(3)
Laboratuvara göndermeden,
mevzuata uygun besin değeri etiketi oluşturun.
Tarifinizi ve pişirme sonrası nihai ağırlığı girin. Gramaj, beslenme bildirimi tablosunu, içindekiler listesini ve alerjen bildirimini yönetmeliğin istediği biçimde üretin.
Kayıt gerekmez · 143 hammadde yüklü · reçeteniz tarayıcıdan çıkmaz
Etiket önizlemeFındıklı Kurabiye
BESLENME BİLDİRİMİ
| 100 g | 25 g porsiyon | |
|---|---|---|
| Enerji | 2.337 kJ / 560 kcal | 584 kJ / 140 kcal |
| Yağ | 32 g | 8,0 g |
| — doymuş yağ | 16 g | 3,9 g |
| Karbonhidrat | 59 g | 15 g |
| — şekerler | 24 g | 6,0 g |
| Lif | 2,4 g | 0,6 g |
| Protein | 7,6 g | 1,9 g |
| Tuz | 0,03 g | 0 g |
Değerler, TGK Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Madde 36/(3)-(b,c) uyarınca bileşenlerin bilinen ortalama değerlerinden hesaplanmıştır; enerji Madde 36/(1) ve Ek-10 çevrim faktörleriyle bulunmuştur. Girdilerin doğruluğundan ve nihai etiketten gıda işletmecisi sorumludur.
Besin değeri kaynakları: U.S. Department of Agriculture, FoodData Central — SR Legacy ve Foundation Foods (https://fdc.nal.usda.gov/)
Neden hesaplama yeterli?
Ambalajlı gıdada beslenme bildirimi 1 Ocak 2020’den beri zorunlu. Ama yönetmelik bunu laboratuvara mahkûm etmiyor — Madde 36/(3) hesaplamaya açıkça izin veriyor:
“Bildirilen değerler, duruma göre aşağıdaki bilgilere dayanan ortalama değerler olarak verilir: (a) üreticinin gıda analizleri, (b) kullanılan bileşenlerin bilinen veya gerçek ortalama değerleri kullanılarak yapılan hesaplama, (c) genel olarak saptanmış ve kabul görmüş veriler kullanılarak yapılan hesaplama.”TGK Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği, Madde 36/(3)
Gramaj’ın tamamı bu maddenin üzerine kurulu. Reçete değiştiğinde yeniden analiz ücreti ödemek yerine sayıyı değiştirip etiketi yeniden üretiyorsunuz.
- Fire / verim
- 1000 g hamur fırından 850 g çıkar; su uçtuğu için besin öğeleri yoğunlaşır. Bu adım atlanırsa etiketteki her sayı yanlış olur. Excel’de hesap yapanların en sık hata yaptığı yer burası.
- Karbonhidrat lif hariçtir
- Gıda veri tabanları karbonhidratı “farkla” verir ve bu değer lifi içerir. TGK Madde 4/(ç) ise lif hariç değer ister. Düzeltilmezse karbonhidrat yüksek basılır ve lif enerjide iki kez sayılır.
- QUID’in paydası
- Nem kaybeden gıdalarda bileşen yüzdesi girdi toplamına değil, nihai ürün ağırlığına göre verilir (Ek-5 md. 4/a). %100 aşılırsa yüzde yerine “100 g son ürün için X g” yazılır.
Nasıl çalışır
- Bileşenleri seçin. Türkçe arama; “findik” yazınca “Fındık içi” bulunur. Listede olmayan hammaddeyi tedarikçi spesifikasyonundan elle girersiniz.
- Nihai ağırlığı verin. Fire otomatik hesaplanır, değerler 100 g’a yoğunlaştırılır.
- Porsiyonu Ek-12’den seçin. Porsiyon serbest değil; yönetmelik kategoriye göre miktar belirlemiş (Madde 40/1).
- Etiketi alın. Tablo TGK Ek-11 sırasında, yuvarlama Bakanlık Kılavuzu Tablo 3’e göre. PDF olarak yazdırın.
Eksik veri varsa etiket basılmaz
Bir hammaddenin zorunlu besin öğesi kaynakta yoksa Gramaj o değeri sıfır saymaz — sıfır saymak, olduğundan düşük besin değeri basmak demektir. Etiket “taslak” damgalanır, eksikliğin sebebi yazılır ve PDF çıktısı kilitlenir. Değeri tedarikçi belgenizden girdiğinizde kilit açılır.
Her hammadde kaydı, değerinin nasıl türetildiğini not olarak taşır. Etiketi savunmanız gerektiğinde kaynak zinciri elinizde olur.
Veri: 143 jenerik hammadde + kendi tedarikçiniz
Un, şeker, yağ, süt, yumurta, kuruyemiş, kakao, baharat gibi jenerik hammaddeler USDA FoodData Central’dan gelir — 143 kayıt, Türkçeleştirilmiş, aranabilir.
Tahin, salça, bulgur, beyaz peynir, nohut, antep fıstığı gibi çoğu kalem listede var. Karşılanamayan birkaç kalem kalıyor: pekmez, nar ekşisi, kaymak, tulum peyniri, tarhana, pestil, salep. Bunlar için tedarikçinizin analiz belgesindeki değerleri girersiniz — ve bu, herhangi bir veri tabanından daha doğru bir etiket üretir: sizin kullandığınız pekmezin gerçek şeker oranı, “ortalama pekmez”inkinden farklıdır.
Girdiğiniz bileşen kaydedilir, sonraki tariflerde yeniden kullanılır. Karbonhidratın lif dâhil mi hariç mi girildiği sorulur ve aynı mevzuat kuralları uygulanır — elle giriş, veri setiyle aynı disipline tabidir.
Türkiye’ye özgü hammadde veri tabanı (TürKomp) lisanslı ve ücretlidir; talep geldikçe kapsama alınacaktır.
Dürüst olalım: neyi yapmıyoruz
- Gıda mühendisi onayı yerine geçmez. Hesap katmanı mevzuat metnine birebir bağlı ve testli; ama üretime çıkmadan bir uzmana kontrol ettirmenizi öneririz.
- Pekmez, nar ekşisi, kaymak, tulum peyniri gibi birkaç Türkiye’ye özgü kalem listede yok; tedarikçi spesifikasyonundan girersiniz.
- Bileşik bileşen açılımı (sos içindeki sos) henüz yok.
- Vitamin ve mineral beyanı ve beslenme beyanı kontrolü (“düşük yağlı” demeye hakkınız var mı) kapsam dışı.
Kapsanan ve kapsanmayan her maddenin dökümü: mevzuat dayanağı.
Tarifinizi girin, etiketi görün
Kayıt yok, ücret yok. Reçeteniz tarayıcınızdan çıkmıyor.
Etiket üretmeye başla143 hammadde yüklü · TGK Ek-10 enerji faktörleri, Ek-11 sırası ve Ek-12 porsiyonları uygulanır